4/07/2010

sobreselvano:::



O romanche, rumantsch, en alemán bündnerromanisch, tamén coñecido como grishum ou grisón, é unha lingua romance falado no norte de Italia e en Suíza, principalmente no Vale do Rin nos cantóns suízos de Graubünden (Grischun, Grigioni).

A variante máis occidental das linguas retorromances é a que se fala na val del Alto Rin e que conta co maior número de falantes. Coñécese co nome de romanche (romontsch, roumanche), aínda que os lingüistas denomínana sobreselvano (oberwaldisch), aínda que antigamente se denominaba chuwälsh, por estar alí a cidade de Chur, onde no século XV falábase soamente romance (actualmente o 10 por sinto).

Cando os romanos conquistaron esta rexión, que por entón incluía a actual Austria, no ano 15 d. C., denominárona Provincia Raetia, nome derivado da tribo iliria (ou posiblemente etrusca) que supostamente habitaba a zona. A romanización foi total, polo que unha variedade do latín falado converteuse na lingua vernácula local. No século V, a tribo xermánica dos alemanni conquistou a zona "austríaca" de lingua romance e, moi pronto, se xermanizou case completamente, O resto de Raetia resistiu aos alemanni durante décadas, pero foi finalmente sometida polos ostrogodos. No século VI, os francos conquistaron a zona e foi entón cando comezou o proceso de xermanización que levaría á división xeográfica dos futuros

4 comentários:

  1. Este é o primeiro texto como tal que se conserva en romanche, é a tradución dunha homilía...
    'Afunda nos des time tres causas, kare frares, per aquilla tuttlo seulo perdudo; aquil is gurdus et quil homo mopotesille et arcullus, ki fai diabulus per aquillas tres causas ille primaris homo cannao. Si plaida ille diauolus: in quali die quo uo manducado de quil linas, si uene sua uirtu fos ouli. Nus timuno semper aquillas tres periuras causas, sicu ueni Adam perduds intins inferno, ne no ueniamo si perdudi. Prendamus ieiunia contra quilla curda, prendamus umilanz(a) contra contenia. Aquill a sauir è, ki nus a christiani ueni(mo n)o-minai. Angeli Dei aquill auem nos wardadura si quil sipse Salvator dis: ueridade dico vos aquil illi angeli...'

    ResponderEliminar
  2. http://www.proel.org/index.php?pagina=mundo/indoeuro/italico/romance/retorromance/romanche

    ResponderEliminar
  3. Ina brezla ordinaria ha dapli fans che Tokio Hotel
    06-04-2010 a las 11:39 ()

    Tokio Hotel è ina da las pli enconuschentas bands da lingua tudestga.Malgrà il success èn els era ina band che polarisescha. Sin la plattafurma Facebook datti ina pagina che sa numna “Kann dieses Brezel mehr Fans als Tokio Hotel...

    ResponderEliminar

Se liches esta noticia, ao mellor tes algo que contar... escríbeo: